Szwajcaria w Unii?

A A A

Dodany 16.02.2012

Szwajcaria - kraj banków, czekolady, sera oraz zielonych dolin rozpościerających się między górującymi nad nimi szczytami Alp. Pod względem położenia geograficznego i uwarunkowań historyczno-kulturowych niewątpliwie państwo europejskie, sąsiadujące z krajami członkowskimi Unii Europejskiej. Jednak mimo tak ścisłych powiązań z obszarami europejskimi , Szwajcaria tworzy na mapie Europy pewnego rodzaju enklawę, emanuje swoistym zdystansowaniem wobec ogólnoeuropejskich problemów i z powodzeniem kultywuje "szwajcarskość".

Perspektywa członkostwa w Unii Europejskiej jest odrzucana przez Szwajcarię od początku procesu integracji. Wynika to z wielu czynników, takich jak chociażby formalnie ustanowiona na kongresie wiedeńskim w 1815 roku polityka neutralności, niechęć do podporządkowania się Brukseli powodowana obawą przed wprowadzeniem koniecznych, związanych z tym zmian ustrojowych, a także, a może przede wszystkim bardzo dobra sytuacja gospodarcza tego kraju.
Mimo, że formalnie Szwajcaria nie jest państwem-członkiem UE, to jednak jest ze strukturami unijnymi silnie powiązana, m.in. poprzez umowy bilateralne, których jest stroną. Umowy te znacząco liberalizują stosunki handlowe między Szwajcarią a Unią Europejską, co jest szczególnie ważne z uwagi na fakt, że to właśnie Szwajcaria jest jednym z najważniejszych partnerów handlowych Wspólnoty. Około 80% importowanych przez Szwajcarię produktów pochodzi z państw członkowskich Unii, zaś około 60% szwajcarskiego eksportu jest kierowane na rynki UE, co stanowi 150 miliardów euro obrotu rocznie.

Powiązania gospodarczo-kapitałowe są stale zacieśniane przez oba podmioty. Dowodem na wagę tej współpracy jest decyzja Szwajcarii o wejściu do strefy Schengen, podjęta w referendum w 2005 roku, czego efektem było zniesienie kontroli paszportowej na granicach państwa dla obywateli Unii w 2008 roku.

Nie ulega wątpliwości, że Unia Europejska rozpatrzyłaby pozytywnie potencjalny wniosek Szwajcarii o jej członkostwo we Wspólnocie. Pod względem kondycji gospodarczej Szwajcaria jest jak najbardziej przygotowana na akces, dodatkowo, badania opinii publicznej wyraźnie wskazują, że aż 80% obywateli UE odniosłoby się pozytywnie do tego przyłączenia.
I właśnie na tym polu zaczynają się problemy. Powody, dla których Europejczycy chętnie widzieliby Szwajcarię jako 28 państwo członkowskie Unii stanowią jednocześnie przyczynę niechęci Szwajcarów do akcesu. Szwajcaria obawia się sytuacji, w której jako członek UE będzie jedynie wkładać środki pieniężne do unijnego budżetu, nie czerpiąc w z zamian żadnych korzyści z tego tytułu. Dodatkowy problem stanowi konieczność dostosowania szwajcarskiego prawa do prawa wspólnotowego, która budzi dość duży sprzeciw obywateli Szwajcarii i stanowi dla nich zagrożenie dla suwerenności kraju.

Szwajcarzy krytykują także społeczeństwa europejskie za preferowany styl życia, który odbiega od szwajcarskich wzorów. Przeciętny Szwajcar dużo pracuje, żyje skromnie, dużo oszczędza, podczas gdy przeciętny obywatel UE dużo mnie czasu poświęca na pracę zarobkową, kosztownie spędza wolny czas, i nie dość, że nie tylko nie oszczędza, ale wręcz przeciwnie – bardzo często żyje ponad stan, nierzadko na kredyt.
Pozostaje pytanie czy wszystkie te różnice zostaną w przyszłości zniwelowane i pozwolą na akceptowalny i korzystny dla obu stron akces?

Agnieszka Głowacka